Inhaltsverzeichnis für April 2020 in Weg!

Ek en my gesin het die Kgalagadi-oorgrenspark in Januarie besoek en in die Twee Rivieren-kamp tuisgegaan. Ons het luiperds, leeus en jagluiperds gesien en was selfs gelukkig genoeg om ’n donderstorm in die Kalahari te beleef. Op ’n oggendrit op die Laer-Duinepad het ons op dié strandjut afgekom. Hy het ’n stuk van ’n elandkarkas in sy bek gedra. Ons het op wildritte baie elandkarkasse in die veld gesien. By navraag het ’n veldwagter vertel dat die elande uit die droër Botswanadeel van die park na die Twee Rivierengebied trek op soek na weiding en water. Soms drink hulle dan te veel water op een slag, wat tot hulle dood kan lei. Dié karkasse is dan ’n voedselbron vir die aasdiere. ANNAMIEN SMITH, Krugersdorp Genevieve Maasdorp van Sanparke sê: Die…

Sir David Attenborough verskyn binnekort in sy eie fliek genaamd David Attenborough: A Life On Our Planet. Dit word die eerste keer op 16 April 2020 in teaters in Londen vertoon. In die fliek bied die 92-jarige Attenborough ’n terugblik op die uitsonderlikste oomblikke in sy lewe. Hy gesels oor die veranderinge wat hy in die natuur aanskou het. As ’n man wat al elke vasteland op aarde besoek het, mág Attenborough maar kommentaar lewer oor die planeet. Moenie dié dokkie misloop nie! Suid-Afrikaners sal dit van Mei af op Netflix kan kyk.…

Hoe het jy begin boer? Ek het op ’n plaas naby Estcourt in KwaZulu-Natal grootgeword, maar ’n ander rigting as my ouers ingeslaan toe ek besluit het om bestuursrekeningkunde aan Universiteit van Stellenbosch te studeer. In 2000 het ek Londen toe getrek en as aandelemakelaar by Goldman Sachs begin werk. Vier jaar lank was dit net stres, stres, stres... maar nadat ek The Omnivore’s Dilemma deur Michael Pollan gelees het, het ek ’n kopskuif gemaak. Die boek gaan oor die gevolge van ons koskeuses op die omgewing. Ek het baie geleer van Joel Salatin, ’n boer van Polyface Farms in die VSA. Ek het besluit om ook volgens vernuwende beginsels te boer en kosproduksie tuis te verander. Ek het in 2004 na Suid-Afrika teruggekeer en in 2008 op die Spier-wynlandgoed…

DIE KLASSIEKE DRIE Platteklipravyn Moenie dat die naam Platteklip jou mislei nie – die roete is allermins plat! Hoewel dit die veiligste roete tot bo-op Tafelberg is, het heelwat stappers al hulle moses teëgekom aan die voorkant van die berg. Gaan stap liefs vroegoggend of in die agtermiddag wanneer die son nie so giftig brand nie. Die eerste 300 m klim deur digte fynbos al langs ’n stroompie tot by ’n kruising met die kontoerpad. Volg die kontoerpad na links vir sowat 100 m tot waar die Plattekliproete na regs opdraai. Van hier af is die sigsagroete tot bo duidelik sigbaar. Die volgende 500 m van die roete het geen skaduwee nie. Moenie in die son staan en rus nie – druk eerder deur tot by die rotswand ’n paar…

My ouers, Gene en Poppie, het my al as klein tjokkertjie van vier of vyf jaar oud saamgesleep Drakensberg toe. Ná skool op Nelspruit (nou Mbombela) het ek ’n paar maande as ’n kelner gewerk om Afrika se hoogste spits, berg Kilimandjaro, in Tanzanië te klim. Dié klimtog was ’n wonder-like ervaring en ek het daarvan begin droom om die hoogste spitse op die sewe vastelande, bekend as die Seven Summits, te klim. Teen 6 960 m is berg Aconcagua in Argentinië naas berg Everest die hoogste van dié sewe. Hulle sê as jy berg Aconcagua met gemak kan klim, jy Everest sal kan tem. En omdat berg Aconcagua nie ’n “tegniese” klim is nie, kan jy dit alleen doen, dus sonder ’n ekspedisie-agentskap. Dit het my gepas, want ek’s…

Ek was ’n jong motorjoernalis toe my destydse baas sy Audi RS4 vir ’n Lexus RX verruil het. Die besluit om ’n vuurwarm V8-sedan vir ’n bonkige, hibriede sportnutsvoertuig te ruil het vir my as ’n petrolkop geen sin gemaak nie. Dalk het sy gholfsak beter in die RX gepas, of moontlik het die “groen”-faktor by die Royal Cape-gholfklub ’n rol gespeel. Die waarskynlike rede was seker dat die Lexus ’n gemaklike en luukse rit gebied het terwyl die V8-sedan nogal duur was om te onderhou. Sedert die 1980’s het die Japannese vervaardiger sy reputasie gebou op betroubare motors wat hulle kopers gelukkig hou. Danksy die moedermaatskappy, Toyota, het Lexus ook vir hom ’n nis uitgekerf met sy futuristiese hibriede tegnologie. Die evolusie van die RX oor die eerste drie…

DE VOLKSHUIJS, BREDASDORP Die Overberg lê wyd met die see, wingerde en geel canolablomme so ver as wat die oog kan sien. Plek-plek selfs ’n volstruisplaas. Die verskeidenheid van bestemmings in die streek is só groot dat ’n besluit oor waar om te bly moeilik kan wees. Dis hoekom Bredasdorp sin maak. Die dorp is sentraal en na aan die suidelikste punt van Afrika, L’Agulhas, en nie te ver weg van die De Hoop-natuurreservaat, Waenhuiskrans en die Black Oystercatcher-wynlandgoed naby Elim nie. Bredasdorp is bedrywig, maar De Volkshuijs is weggesteek in ’n stil straatjie aan die westekant van die dorp. Dit bestaan uit twee opgeknapte werkershuisies genaamd Sakkie en Saartjie, wat in 1780 en 1850 gebou is. Dié huisies is in 1978 tot nasionale monument verklaar. Wanneer jy die kothuise…

Dis verbasend modern dat ’n geskiedkundige goudmyndorp uit die 1800’s QR-kodes gebruik om toeriste meer oor die plek te leer. Maar dan, dié dorp was die tweede landwyd om elektrisiteit te kry – sommge beweer nog selfs voor Londen. Die QR-kodes is in November 2019 op geboue van belang aangebring sodat geskiedenisboffins met slimfone meer oor die betrokke gebou en sy inwoners kan leer. Die projek word bestuur deur René Reinders met die ondersteuning van die departement van kultuur, sport en ontspanning in Mpumalanga. René is getroud met Johnny Reinders, die dorp se legendariese restaurateur en kroegman. René is ook betrokke by die instandhouding van verskeie museums op die dorp. “Die geskiedkundige inligting was alles in haar kop,” vertel die toergids Sherry Goodwin, wat duidelik beïndruk is met René se…

KILI EN BERG KENIA, 60 JAAR GELEDE IAN LOCKHART van Vishoek skryf: Ek was ’n jong man van 22 toe ek en my vriend David Blaxall in 1956 besluit om Afrika se hoogste berg – Kilimandjaro (5 895 m) – in ons jaarlikse verlof aan te pak. Destyds het ek in Kericho, Kenia, as ’n assitentbestuurder op ’n teeplantasie gewerk. Toe ons by die Namanga-grenspos tussen Kenia en Tanzanië stop, het ek ’n groot wolk gesien waar Kilimandjaro behoort te wees. Dave het opgemerk: “Dis nie ’n wolk nie; dis sneeu!” Ons klimtog is bespreek deur die Marangu Hotel in Tanzanië en dit het ons £20 gekos. Daarby het ons ’n gids en twee portiere gereël om ons by te staan. Oor die volgende vyf dae sou dit net ons…

SONYA OLIVIER van Pretoria skryf: Ek het onlangs in Ruah Park net buite Dinokeng gekamp en dié ruspe afgeneem. Toe ek voor hom op die grond gaan sit, het hy twee “haarpoffertjies” gelig om my te waarsku. Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Dis ’n lapelmotruspe (Eutricha sp.). Die ruspes is grys en amper veeragtig en kamoeflering is baie belangrik vir hulle – hulle is ’n gunstelingprooi  van parasietwespes en net ’n klein persentasie oorleef. Soms as hulle bedreig voel, sal hulle selfs hulle lyf oplig om hulle te verdedig (nie dat dit enigsins sal help nie). ’n Mens sien hulle selde vreet – dit lyk meestal asof hulle net daar sit – maar hulle vreet akasia-, mahonie- en vrugtebome en kom veral voor in die bosveld en subtropiese woude. Die…

Goue landerye strek uit in elke windrigting. Die koring wuif liggies in die bries. Elke dan en wan verbreek ’n dorp, plaaswerf en ’n paar skape die toneel. Ek staan op die Piekenierskloofpas op die Olifantsrivierberg wat die noordelike grens van die Swartland vorm. Hierdie uitkykpunt is ’n goeie plek om te sien hoe groot en wyd dié streek werklik is. Dis skemer en ek maak net-net die paaie uit wat ek die afgelope dae van dorp tot dorp gery het. Ek sien die plekke waar ek met boere, bloemiste, bakkers en wynmakers gesels het om te probeer uitpluis: Wat is die Swartland? Jolene Janse van Rensburg is ’n local en die bestuurder van die Swartland-wyn-en-olyfroete en sy sukkel self met die vraag. Sy meen dis maklik om die streek…

JO-ANNE DUFFETT Canon EOS 70D Tokina 11-16 mm-lens JO-ANNE SKRYF: Ons het van Kaapstad na Durban gereis om vir familie te kuier. Ek wou graag foto’s neem van die Whalebone Pier by Umhlanga, maar toe sien ek dié rotse en besluit om teen sonsopkoms terug te kom. Niemand wou teen 4.30 vm. uit die vere klim nie en toe gaan ek op my eie. Gelukkig was daar heelwat fotograwe en drawwers in die ronde. Ek het ’n gegradueerde filter gebruik om sonlig te blokkeer en my beligtingstyd was 10 sekondes teen ’n ISO van 100. My lensopening was f9.5. En toe vang ’n brander my... TOAST SÊ: Wanneer ’n landskapfotograaf subtiel te werke gaan, kan dit tot ’n fantastiese foto lei. Hoe stadiger jy werk, hoe meer sien jy goed…

In die kuberruim word dierevideo’s gewoonlik die meeste gekyk omdat hulle so snaaks is. Diere het die manier om byna alle menseharte te vermurwe... veral as hulle kattekwaad aanvang. Die Natuurfototoekennings vir Snaakse Dieregedrag vier die snaaksighede van die diereryk en hoop om sodoende ’n bewaringsboodskap uit te dra. Vir verlede jaar se kompetisie is meer as 4 000 inskrywings uit 68 lande ontvang. Uit die 40 finaliste het die fotograaf Sarah Skinner van die Brittanje gewen met haar foto “Grab Life by the...!” Gaan kyk by comedywildlifephoto.com wat ’n oulike leeuwelpie poog om te doen. Ons wys hier ’n paar ander gunstelinge. Terloops, inskrywings vir vanjaar se kompetisie is oop tot 31 Mei. Dis tyd dat jy daai snaakse kiekie van die muishond wat jy in die Kruger geneem…

YZERVARK BISTRO & BAR, YZERFONTEIN Is julle pootuit nadat die woonwa en tent uiteindelik staangemaak is? Mik vir dié restaurant-en-kroeg in ’n 60 jaar oue skuur ongeveer 5 km buite Yzerfontein. Dié massiewe skuur is in ’n L-vorm, met die restaurant en kroeg aan weerskante. In die somermaande kan julle op die lang stoep uitspan met ’n koue boetiekbier of -jenewer in die hand, en in die winter knetter ’n vuurtjie in die groot kaggel binne die restaurant. In die gesellige restaurant hang plaaslike kunstenaars se skilderye – van blomme tot plaastonele en natuurlik kleurryke visserbootjies. Hier en daar staan rakke met ou koppies en ander breekbare goedjies wat aan Ouma se woonstel herinner. Terwyl julle vir julle kos – ribbetjies met skyfies (R105), Franse slaai (R75), vis-en-tjips (R85) of…

’n Seeskilpad het ’n ingeboude GPS Wel, soort van. Hulle kan die aarde se magnetiese veld aanvoel en dit help hulle om koers te hou. Dís hoe ’n seeskilpadwyfie haar pad terugvind na die strand waar sy as kleintjie uitgebroei het – om ook háár eiers daar te gaan lê. Die pistoolgarnaal skiet sy prooi met ’n borrelgeweer Die diertjie is maar so groot soos jou pinkie, maar hy’s dodelik vir ander garnale. Sy een knyper is vergroot en wanneer hy dit knyper vinnig en hard toeslaan, maak dit ’n borrel wat die seediertjies rondom hom dronk slaan. Hulle kan nie wegswem nie en bly hang net daar in die water waar hulle die skokgolf gevoel het. http://bit.ly/Pistolshrimp HET JY GEWEET? ’n Jellievis dink nie wat hy doen nie Want…

Malawi is ’n vreedsame land met vriendelike mense. Die Malawimeer wat stil en blou oor die landskap uitstrek, laat ’n rustigheid oor ’n mens neerdaal terwyl jy deur die platteland ry. Dis November en snikwarm. Gelukkig het dinge by die Songwe-grenspos tussen Tanzanië na Malawi vlot verloop en ek was weer eens dankbaar vir die Carnet de Passage vir die Hilux. Tans reis ek alleen (Marie het ’n paar dae gelede uit Selous, Tanzanië, na Johannesburg gevlieg vir sake) en die kampplek by Nkhatabaai se Sunga Moyo Campsite and Lodge is ’n lekker verrassing: Welige groen gras en groot bome wat in 36 ºC skadu bied. ’n Paar oorlandkampeerders vertel my hulle bly dreig om te waai, maar kom nie sover nie. Ek bly ’n volle vyf dae oor. Ek…

Het jy al Egg Rock buite Cradock in die Oos-Kaap gesien? Dis ’n eienaardige rotsformasie: Ongeveer 10 m hoog en weeg ’n geskatte 480 ton, en lê op die hang van ’n heuwel. Dis maklik om hier uit te kom: Volg die R61 na Tarkastad. Aan die buitwyke van Cradock is ’n bordjie wat lees: “Egg Rock 4 km”. ’n Grondpad neem jou verby ’n landingstrook tot by die rots. Toegang is gratis, maar maak seker jou voertuig is hoog genoeg om nie pens te skraap nie.…

Die Hel is hemels! Die Gamkaskloof het nog altyd vir my ’n onverklaarbare bekoring ingehou. ’n Plek wat in die volksmond “Die Hel” gedoop is, moet seker onhoudbaar warm en ongenaakbaar wees, of hoe? In Januarie het ek en my man, Albert, die Swart-berg- en Elandspas aangedurf. Daar was onlangs ’n veldbrand in die kloof en baie van die kampplekke is verwoes. Annetjie Joubert van die Fontein-plaas het aangebied dat ons onder een van hulle bome kamp. Die volgende oggend het ons ons stapstewels aangetrek en met die grondpad koers gekies tot waar dit verby die gerestoureerde huisies van Kaapse Natuurbewaring kronkel. Later die middag het ons by Koningsgat in die bergpoel gaan afkoel. Op pad terug is ons beloon met twee mooi koedoes. Oomblikke later het vyf jong koedoekalfies…

Die Karoo- nasionale park aan die voet van die Nuweveldberg naby Beaufort-Wes is dalk minder bekend as die Krugerwildtuin of die Tsitsikamma, maar dis steeds ’n ontsagwekkende wildernis. Die meeste mense oornag in die park op pad uit die Kaap na Gauteng, maar dis die moeite werd om langer te bly as jy tyd het. Gaan ry een van die 4x4-ekoroetes, stap die Fossielroete of trap jou bergfiets in die spore van Sylvester, die maanhaar. Ja, hier is ’n enkelfietsroete genoem na die leeu wat twee keer uit die park ontsnap het. In die namiddag kan jy agteroor sit en die Karoo-stilte oor jou laat spoel...…

Dis amper asof Venus gedurende April met ons wil gekskeer deur haarself as die agtste “suster”voor te doen. Ek verwys hier na Venus wat aan die begin van April ’n paar dae lank deur die Sewe Susters (in Engels Pleiades) beweeg. Die hoogtepunt is op 3 April (sien grafika). Venus, tans die aandster in die weste, gaan maar sukkel om te probeer wegkruip tussen die veel dowwer Sewe Susters. Dié verskynsel is opvallend; en daar is baie legendes rondom Venus en die Sewe Susters, veral in die Afrika-kulture. Net soos die toneel uit The Lion King waarin Rafiki vir klein Simba in sy uitgestrekte arms omhoog hou, het Khoisan-vroue hulle babas omhoog gehou in die rigting van die Sewe Susters wanneer dit in die ooste verskyn het. Die Sewe Susters…

As jy vir Villiersdorpers vra waar om te eet, is die kans uitstekend dat hulle Kelkiewyn sal voorstel. “Kelkie,” soos wat die dorpsmense dit noem, is net buite die dorp, op die R43 na Worcester. Op ’n somersdag kan jy ’n tafel onder die bome langs die Elandsrivier kies. Luister na die kabbelende stroom terwyl die kinders die oewers verken en op die grasperk speel. Kelkiewyn se melkskommels (R38) is ’n groot bederf en slaag die toets van “drinkbaar deur ’n strooitjie maar kort amper ’n lepel”. Kelkiewyn bied ’n wye verskeidenheid bistro-geregte – hoendermayo-tramezzini’s (R92), hamburgers (vanaf R92), pizzas (vanaf R64), hoenderschnitzel (R79), quiche (R78) en vis-en-tjips (R87), asook peuselhappies soos bobotie-samoesas (R52). Hier vergeet ’n mens van “vetvry” en “dieet” – die porsies is groot. In die koeler…

‘Was jy al in die wildtuin?” vra ’n ou vlam my eendag. Sy (ons noem haar sommer Ounooi) is ’n Laevelder en ons kuier by haar familie op ’n plaas buite Barberton. Ek is ’n Weskusklong en in daai plat fynboswêreld waar ek grootgeword het, is die wildste ding wat ek ooit as kind gesien het, ’n rooihakskeen-volstruismannetjie wat ’n wyfie probeer inhaal langs die Velddrifpad. Dus, nee, ek was nog nie in die wildtuin nie. Douvoordag die volgende oggend pak ons rugsakke, ’n viermantent en ’n koelboks onder ’n seil agterop die roomkleur enkelkajuit-Toyota Hilux van Ounooi se pa. Dis ’n tipiese plaasbakkie met duike in die bakwerk, spons wat by die sitplekke uitpeul, die instrumentepaneel permanent onder ’n stoflagie, ’n kajuit wat ’n effense klankie aan hom het,…

Af is die enigste pad wat daar is sodra jou bakkie eers daardie eerste, weifelende treetjie gee teen die (vir sommige) vreesaanjaende Vanzylspas af. Maar hou kop, volg die aanwysings van jou maat wat voor staan en die pad beduie. Sodra jy hierdie struikelblok oorkom, kry jy jou beloning. Jy ry die ooptes (grasvlaktes as daar reën in die somer geval het) van die Marienfluss binne. Skielik begin hierdie avontuur ook na vakansie voel. Jy volg jou toerleier se spore, en stop waar hy stop, soos by die Rooidrom, ’n dieseldrom wat al dekades lank hier ’n kruispad aandui. Daar draai julle konvooi suid. Oral om jou lê die Kaokoveld, ’n plek sonder selfoonsein, petrolstasies en die ander fieterjasies van jou bestaan by die huis. Daar is min sulke plekke…

VIR ELKE DAG As jy op soek is na ’n goeie kombinasie van duursaamheid en werkverrigting in enige seisoen, is die Bridgedale Midweight Endurance Socks ’n goeie keuse. Dis ’n mengsel van natuurlike en sintetiese vesels vir vogbeheer. Dit sit gemaklik en veroorsaak minimale wrywing. R180 by Cape Union Mart VIR STAP Die Cape Mohair Xtreme Hiking Sockse, wat gemaak word van natuurlike sybokhaar- en merinovesels bied goeie isolasie, gemak en warmte. Dié sokkies kan asemhaal en sal nie sommer stink nie. Dis net wat jy nodig het vir ’n lang, taai staptog oor moeilike terrein. R146 by mohairmillshop.com BLY KOEL Indien jy op soek is na iets liggewigs wat kan asem haal wanneer jy hardloop of oefen, kies die Falke Ultralight Hidden Socks. Dis gemaak van ’n mengsel van…

Patrick en Marie Gurney het op 3 Junie 2018 uit Valence, Frankryk (Marie se tuisdorp), vertrek. Op 19 Desember 2019 – 18 maande, 23 lande en 50 000 km later – het hulle in Johannesburg aangekom. Het die reis baie beplanning geverg? Nee. Ons het ’n vae idee gehad waarlangs ons wou ry, maar die meeste van die besluite is op die pad geneem. Tyd was maar die hooffaktor, en ons het 18 maande gehad. Grensposte kan ’n gesloer afgee – begroot daarom ’n hele dag vir elke grenskruising (en beplan solank wat jy op jou volgende toebroodjie gaan sit terwyl die papierwerk sy stadige verloop neem!). ’n Mens kan by die meeste nasionale parke en kampterreine maar net opdaag sonder om vooraf staanplek te bespreek – mits jy nie…