Tabla de contenidos para Deasachadh 01 - Am Faoilleach 2022 en LUD

LITRICHEAN GU 'N DEASAICHE Dé bha turas so-sa? 'S àit-eigin eadar 'ionnsachaidh Gáilig Dhail Riada, 'dèanadh mìosachan, agus 'clàrachadh Gàedhlig Ghleann Uisge Dhearg, bha pleann a cuid-eigin do chur am fideadh den iris sa Gàedhlig amháin a steach mo ceann. Mar bha trainnsear agam cha robh làn gu leòr san latha 'n-diugh, ach feumaidh sinn-sa rud-eigin samhail Mac Talla 'rithist gun teagamh. 'S sgeulan ùr leis na Gàedheal airson na Gàedheal. Bhith an obair-toiseach LUD as air slighe gu brosnaich chun na Gàedheal Gleann Uisge Dhearg gu lorg guthan agu 'rithist. Ach nuair a chuir ceist chugainn-fhé? «Dé Gàedhlig bithidh leinn annseo?» Nach bithidh mhaid fada bh' e dèan soilleir chugainne? Feumaidh na Gàedheal thairis na saoghal an iris so agu cuideachd. 'S a dubhairt an sean fear an sean…

A chairdean Gàedhealach air dachaigh agus trasna na donnta! Iarraidh mhaid do chur Gàedhlig do'n obair agus gu beó gach aon ám againne mar tha mhaid faoin ionnsaigh uabhasach le lámha Gallda sa nuachdan, sa mór-mheadhan agus air an làrach-lìn cuideachd. Bu cheart sgríobamh mhaid as Gàedhlig amháin air an làrach-lìn gu brách air fad le linn gach aon latha leinn mar iarraidh mhaid do chur sabaid an-mhor shuas an aghaidh na daoine h-acadamach mar 's daoine ró-uamhasach ead fhé gun teagamh! 'S cainnt ead fhé mun cainnteoirean dúthchais gach aon ám agus chan eil sin cóir 's ceart. Bithidh Gàedhlig sa láimh 's san anam gach aon Gàedheal trasna na donnta 's nan domhain gun teagamh agus sin e! Dh'oibrigh nan daoine h-acadamach an aghaidh am fhìor athbheochan Gàedhlig…

CAILLEACH BHÉARRA Bí bean ann fadó agus an ainm abhí uirthe na Cailleach Bhéarra. Ní théigheadh sí síos ar na páirceanna leabheltha i aon chor mar ní siubhiluigheadh sí ach do léimeadh sí ó áit go háit eile. Théigheadh sí go dtí Cnoc a Tíghe agus go dtí alán Cnoc eile. Nuair a théigheadh sí súas ar aon gCnoc théigheadh sí súas go dtí bárr an Chnoic. Annsan nuair abhíodh sí shúas ar bár an Chnoic fanadh sí ann tamall lá nó rud éigin. Annsan léimeadh sí ó bhárr an chnuic. Agus théigheadh si anuas ar bár chnuic eile. Aon lá nó oidhche do léim sí ó bhár Cnoc a Tíghe go dtí bár ocrais. «NÍ THÉIGHEADH SÍ SÍOS AR NA PÁIRCEANNA LEABHELTHA I AON CHOR MAR NÍ SIUBHILUIGHEADH SÍ…

'S déidh ath-mhaid fada 'steach seach-thìm, bha gabh a' Cupa Liath le Na Bomadairean Ghorm na Bhinnipéig le dà mionaidean tìm còrr. Bithidh so 'n dà-dheugadh Cupa Liath fo 'crios de Na Bomadairean Ghorm, coisinn air an latha dà-dheugadh, d' am mìos dà-dheugadh. Bi sin a' ceithiradh Cupa Liath airson Na Bomadairean 'sgrìobhte 'nns an eachdraidh nise. Fiù 's leis buannachd fòid dachaigh agus 'cumail an tosaigh gu ruige, bha Na Cait Tiogar leag leis sciobadh bréagha déan le Deatraig Mac Neacail (32 IC - BG), Bhinston Róis (30 T - BG), 'us Caidhridh Bhilson (Mac Bioll) (19 TL - BG) air am pas as Diarmuid Masoli ( 08 CR - CT). «'S BU TOIL A' CAIDREACHAS MÉTIS NAM MHANITÓBA GU CUIR MEAL DO NAIDHEACHD AIR BOMADAIREAN GORM NA BHINNIPÉIG…

'S mo cridhe 'mach chugu 'm brònach tuathanaich buntàt' às a h-Eilein Eòin. Ciad gu thig a mach bho fa tioramachd, ceart a steach an Tinneas Mór, agus a-nis so, cogadh leis Na Riaghaltas Chánada 'sgàth de fhoinne gun adhbhar eile seachas poilitigs. Air 21adh an t-Samhain bha Riaghaltas Chánada cuir toirmeasg air ás-bhathar nan buntàta chuig na h-Aimearaga, dar achaidhean dà bha lorg leis a Carraich' iontu. Tha sinn neo-cinnteach cò às am beachd sin thig, le ceartas d'an eòlas agus bh'a cùram déan mun 'gléidheadh an t-sgaoil am broinn Eilein Eòin; mar duirt le Màiri Caidh Sonier às a Bòrd Buntàta na h-Eilein Eòin «Dol teagnadh a séideanadair sneachda mar sin bithidh ead rùisgte do fhuar agus cha bith màthair-ghuir air sgoil galar uile anns an Ath-bhliadhna.» Agus…

01 Imbolg / Féill Bríghde 'M meadhanach eadar am grian-stad a' gheamhraidh agus cónochd an earraigh; 'comharrachadh an toiseach de t-earrach, agus an Là Fèille Naobh Brìde. Cuir rudan de h-aodach no bratog (Bratog Brìde) 'muigh gu faigh bhanachd na Bhrìde 'rthu. Bith mòran dhaoine dèan leabaidh agus cuir a mach tabhartas de biadh 'us deoch airson Brìde cuideachd. 16 & 17 Féill Gáidhealach na Bhinnipéig 'S Féill Gáidhealach na Bhinnipéig a staigh còmhlan-pìoba motha agus co-fharpais aon-neach às a crìoch na h-Ailbearta g' a crìoch na h-Ontario. Dh'òstair aig ionad co-chruinneachaidh Bhinnipéig anns an ùine bhig a dh'fhalbh, am féis 'taisbean dannsa Gàidhealach, pìobrachd, drumaireachd agus reiceadair Ceilteach uile faoi mullach aon. 01 Féill Bliadhain Úr na Sìonaich 'S bith Féill Bliadhain Úr na Sìonaich 'comharrachadh tar-mhùthadh eadar…

Eaglais Achadh Beileag Eaglais Achadh nam Beileag (1888 gu 1988) 'S eaglais eachdraidh an-mhath a-muigh air nam Machairean sa Ghleann Uisge Dhearg agus tha nasg an-láidir le h-eaglais seo leis nan Eileanan eadar Éireann 's Albainn - nan Eileanan Siar gu h-áiridh. 'S eaglais na Cléirich e fhé sin, ach bhunaidh 's chuir sin shuas le daoine as Leòdhais 's na h-Earchadh eadar 1888 gu 1906. Bhunaidh ead muinntir math san áite seo 'gus thánaig ead gu Gleann Uisge Dhearg mar bha sluagh mór nan Gàedheal ann agus bha talamh an-mhor ann air nam machairean, agus dh'iarraidh ead fhé do'n ealaich a-muigh as riaghaltas Sasuinn agus as na tighearnan talamh sa dhachaigh 'staigh san Ghàedhealtachd cuideachd gun teagamh. Dh'obair ead air an eaglais seo nuair a fhuair ead àm-shaor…

Dia daoibh. Is mise Treabhair agus tá mé i mo chónaí i Mhinneasóta. Tá feirm againn. Tógann muid gabhair, turcaithe, agus sicíní, 'gus tá cónaí orainn in aice leis an Coill Mór Náisiúnta. Tá trí rud madra na bhfiadhain anseo i Minneasóta. Tá na trí an Mac Tíre, an Madadh Allaidh, agus an Sionnach. Meáinn an mac tíre 45 go 75 cileagram agus fiachann sé an lon, an fiadh, agus an dobhar-chú. Fiachann na Mac Tíre maith i bpacáistí. Tá siad againn anseo go minic, ach níl itheann iad ár n-ainmhithe. Tá eagla acu na n-daoine seo, ach cloisim siad glamaireacht san oíche. Meáinn an Madadh Allaidh eadar 12 go 13 cileagram. Fiachann sé coiníní, giorriacha, 'gus lucha. Agus fiachann sé ina n-aonar. Déanann siad go maith i mbruach-bhailte, agus…

Chuala 'gus chonnaig mé daoine h-acadamh 'cainnt agus chuir sgéaltan mí-cheart mun chan fhuil na Gaedheal daoine 'mhain le cheile 'gus táimid daoine difiriúl eadar Albainn, Éireann, Manann agus na muinntir trasna na dtonnta go h-Aimearaga Thuaidh nó Dúthaich nan Craobh. Agus 's iad mí-cheart ar gach aon fógra acu gan dabht! Táimid daoine mór amháin le chéile 'gus sin é go brách ar fad! Ba cheart ba bhreagh liom do chífidh ar na h-acadamaich cac-dhaoine san ifrinn in aice Dómhnull Dubh roimhe a fhaighidh mé bás mar a dhubhairt iad sin roimhe mun an roinnt eadar nan Gaedheal agus nan Gaedhealtachd! 'S sluagh an-mhor na Gaedheil shuas sa leath-tuaisceart (thuaidh) na Dúthaich nan Craobh, agus tá Cànada 'n t-ainm atá tíre seo indiu. Ba eadar 4 milliúin go 4.5…

Bhuaidh troid an-fhada le na saighdearan cearta Gaeilig ar an chiad lá na bhliadhain úr nuadh sa 2022 nuair a fhuair Gaeilig stadas oifigiúil san Aontas Eóraip (AE). Bha troid an-fhada gan amhras ach bha sin ró-fhada go h-áiridh, agus ba mór na truagh sin! Chuir 's rinn riaghaltas nó dáil nan Aontas Eóraip an cheist chun riaghaltas na h-Éireann faoi stadas oifigiúil le Gaeilig, agus chuaidh iad in éadan sin mar 's Sean Ghaill iad fhéin, agus chan fhuil iad Fíor Gaedheil agu! Bha sin sa 1973 nuair a théigh iad an t-Aontas Eóraip. As an t-am sin thosaidh, dh'oibrigh agus throid Fíor Gaedheil do bhunaidh 's do bhuaidh cearta Gaeilig istigh san Aontas Eóraip ó shoin. Rinn iad feachtais gan sos agus gan stad eadar na 1970idí go…

REÒITE DUBH Dealbh Le Trìnda NicÉigeir 'S soilleir, doirbh gu faic, reòite air 'S soilleir, doirbh gu faic, reòite air a ceuman agus rathaidean. Bith so a ceuman agus rathaidean. Bith so h-adhbhar bitheantas h-adhbhar bitheantas de tubaistean agus leòntan air de tub ist ag s leòn ai an duine anns a an duine anns a Gleann Uisge Dhearg. Gleann Uisge Dhearg. 'Bheil focal, abairt, no dealbh agad airson Cúpla Focla? Cuir e chugainn air làrach-lìn LUD ag: https://lionra-uisge-dhearg.ca/LUD/sgriobh-chugainn/ CUITHE SNEACHDA Dealbh Le Trìnda NicÉigeir 'S cuithe, drioft, no tonn de sneachd dèanta leis làmhan nan gaoth. GRÈATAIR Dealbh Le Trìnda NicÉigeir 'S inneal mòr le sgian aig' air bonn, dèan chleachd gu sgrìob an reòite dubh agus sneachd cruaidhichte as a ceuman agus rathaidean.…